HABAŞ'taki 19 İşçinin Öldüğü Patlamanın Nedeni Ortaya Çıktı! Ön Raporda Dikkat Çeken Detaylar
HABAŞ'ta 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamaya ilişkin bilirkişi ön raporunda, olayın ark ocağında su ve erimiş metalin teması sonucu meydana geldiği belirtildi. Su sızıntısının nedeni ise belirlenemezken, işçi ve mühendislerin anlatımlarında vincin çökmesi, gaz hatlarının kopması ve güvenlik önlemlerindeki eksiklikler öne çıktı.
HABAŞ'ta 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin bilirkişi heyetinin hazırladığı ön raporun ayrıntıları ortaya çıktı. Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen iş güvenliği, metalürji ve makine mühendislerinden oluşan heyet, patlamanın çelikhane bölümündeki ark ocağında meydana gelen su ve erimiş metal teması sonucu gerçekleştiğini belirledi. Raporda, soğutma sistemindeki su sızıntısına neyin neden olduğuna ilişkin ise bir tespit yer almadı. İşçilerin ve mühendislerin anlatımlarında ise tavan vincinin ark ocağının üzerine çökmesi, doğal gaz ve oksijen hatlarının kopması, taşıyıcı mesnet direklerinin devrilmesi ve bakım sırasında gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması gibi ayrıntılar öne çıktı.
PATLAMANIN NEDENİ SU VE ERİMİŞ METAL TEMASI
Evrensel'in aktardağına göre, Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen bilirkişi heyetinin hazırladığı ön raporda, HABAŞ'taki patlamanın çelikhane bölümünde bulunan ark ocağında meydana gelen su ve erimiş metal teması sonucunda gerçekleştiği belirtildi. Rapordaki teknik değerlendirmelere göre, ark ocağının yüksek sıcaklığa dayanmasını sağlayan su soğutmalı panellerde veya boru hatlarında meydana gelen sızıntı ya da yırtılma nedeniyle soğutma suyunun yaklaşık 1600 derece sıcaklığındaki sıvı çeliğin içerisine karıştığı belirlendi.
SUYUN BUHARLAŞMASI ŞİDDETLİ BASINÇ OLUŞTURDU
Ön raporda, sıvı metalin altına hapsolan suyun milisaniyeler içerisinde buharlaşarak hacminin yaklaşık 1600 katına çıktığı ifade edildi. Kapalı veya yarı kapalı ergitme ortamında meydana gelen bu genleşmenin şiddetli bir basınç dalgasına ve sıvı metalin çevreye saçılmasına yol açtığı kaydedildi.
SOĞUTMA SİSTEMİ VE BAKIM EKSİKLİKLERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Bilirkişi heyetinin teknik değerlendirmelerinde, ark ocağının soğutma sistemine ilişkin kontrol ve bakım eksiklikleri de öne çıktı. Soğutma devresi panellerinde oluşabilecek metal yorgunluğu, korozyon ve aşınmaların zamanında tespit edilemediği, periyodik kontrollerin ve tahribatsız muayene (NDT) testlerinin yetersiz kaldığı belirtildi.
ERKEN UYARI SENSÖRLERİ VE TAHLİYE SİSTEMLERİ
Ön raporda, sistemdeki su basıncı düşüşünü veya sıcaklık anormalliklerini anlık olarak algılayarak ocağı otomatik biçimde durdurması gereken emniyet sensörleri ve otomasyon sistemine ilişkin tespitlere de yer verildi. Söz konusu sensörlerin ve otomasyon sisteminin devre dışı olduğu ya da görevini gerektiği şekilde yerine getirmediği belirtildi.
Patlama sonrasında ortaya çıkan yüksek ısı ve zehirli gazlara karşı çalışanların hızlı şekilde güvenli alana ulaşmasını sağlayacak kaçış koridorlarının ve koruyucu bariyerlerin de standartlara uygun olmadığı raporda yer alan değerlendirmeler arasında bulundu.
SU SIZINTISININ NEDENİ ÖN RAPORDA YER ALMADI
Bilirkişi ön raporunda patlamanın su ve erimiş metal teması sonucu meydana geldiği tespit edilirken, soğutma sistemindeki su sızıntısına veya yırtılmaya neyin neden olduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadı. İşçilerin ve mühendislerin anlatımlarında ise patlamanın yaşandığı sürece ilişkin farklı ayrıntılar gündeme geldi. Bu anlatımlara göre tavan vinci ark ocağının üzerine çöktü. Vincin çökmesiyle doğal gaz ve oksijen hatları koptu ve şiddetli patlama meydana geldi. Ayrıca vincin üzerinde hareket ettiği taşıyıcı mesnet direklerinin birbirinden ayrılarak devrildiği aktarıldı. Planlı bakım çalışması sırasında gaz hatlarının basıncının boşaltılmadığı ve çalışma alanının tahliye edilmediği, işçilerin ise tehlike bölgesinde bulunduğu belirtildi.
KESİN KUSUR ORANLARI ANA RAPORLA BELİRLENECEK
Savcılık, olayla ilgili kesin kusur oranlarının belirlenmesi için incelemelerin sürdüğünü bildirdi. Laboratuvar numuneleri ve bakım kayıtları üzerindeki detaylı çalışmaların tamamlanmasının ardından kapsamlı ana bilirkişi raporunun soruşturma dosyasına sunulacağı belirtildi.