CHP'nin yeniden kuruluşu da bölünme olmuştu: 1 parti olacakken 3 parti çıktı

Cumhuriyet’in en eski partisi olan CHP’den ayrılarak kurulan çok parti oldu. Bu partiler ya uzun ömürlü olamadı ya da tabela partisinden öteye geçemedi.

Ancak mutlak butlan kararıyla CHP Genel Başkanlığından uzaklaştırılan Özgür Özel ve beraberindeki 90 milletvekilinin CHP’den ayrılarak Yeni Parti’yi kurması, daha önce benzeri yaşanmamış durumlara da işaret ediyor.

İLK KEZ GENEL BAŞKAN AYRILDI

İlk kez CHP’de genel başkanlık yapmış bir isim, CHP’den istifa ederek yeni bir siyasi parti yolculuğuna çıktı.

12 Eylül darbesine kadar CHP’nin genel başkanlığını yapan Bülent Ecevit de 12 Eylül’den sonra Demokratik Sol Parti’nin (DSP) genel başkanlığını yaptı.

ECEVİT 12 EYLÜL’DE PARTİSİZ KALDI

Ancak Ecevit, Özel’den farklı olarak CHP’den istifa ederek yeni bir parti kurmadı.

Ecevit, 12 Eylül darbesiyle tüm siyasi partiler gibi CHP’nin de kapatıldığı ve henüz yeniden açılamadığı dönemde DSP’de siyasi hayata döndü.

CHP’SİZ 12 YIL

Peki bugün hukuki süreçler ve bölünme tartışmalarıyla gündemde olan CHP, 12 Eylül’de kapatılmasından 12 yıl sonra nasıl ve ne amaçla açılmıştı?

12 Eylül’de partilerin kapatılmasının ardından darbenin Milli Güvenlik Konseyi, sivil siyasete geri dönülecek olan 1983’teki seçimlere, CHP çizgisinin temsilcisi olarak Nejdet Calp’in genel başkanlığında kurulan Halkçı Parti’nin girmesine izin verdi.

SHP SAHNEYE ÇIKTI

CHP geleneğinin mirasçısı olma niyetiyle, CHP’nin tarihsel lideri İsmet İnönü’nün oğlu Erdal İnönü genel başkanlığında kurulan Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) ise Milli Güvenlik Konseyi’nin engellemeleri sonucunda 1983 seçimlerine katılamadı.

İki parti 1985 yılında Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) adı altında birleşti.

ECEVİT DSP’NİN BAŞINDA

Bu sırada kapatılan CHP’nin son genel başkanı olan Bülent Ecevit’in eşi Rahşan Ecevit genel başkanlığında da Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu.

Bülent Ecevit, 1987 yılında siyasi yasakların kalkması üzerine resmen DSP’nin başına geçt

CHP YENİDEN KURULUYOR

CHP’nin 12 Eylül darbesi öncesindeki son yöneticileri, eski partilerin yeniden açılmasının önündeki hukuki engellerin kaldırılmasının ardından harekete geçti.

Partinin yeniden kurulması çalışmalarında öne çıkan isim, darbe öncesinde CHP’nin genel sekreter yardımcılığı görevinde bulunan Erol Tuncer idi.

AMAÇ SHP VE DSP’Yİ BİRLEŞTİRMEK

Erol Tuncer ve birlikte hareket ettiği isimlerin hedefi, CHP’yi kurup kendilerinin siyaset yapması değildi.

Onların hedefi, SHP ve DSP olarak iki farklı partiye bölünmüş durumda olan ‘CHP çizgisini’ yeniden kendi adı ve logosuyla bir araya getirerek oylara da yansıyan bölünmüşlüğü gidermek idi.

BAYKAL SAHNEYE ÇIKTI

Bu sırada SHP içinde Erdal İnönü’ye karşı parti içi muhalefetin öncülerinden olan Deniz Baykal ve arkadaşları da CHP’nin yeniden kurulması sürecine katıldılar.

Baykal, CHP’nin 9 Eylül 1992’deki yeniden açılış kurultayında Erol Tuncer’in karşısına genel başkan adayı oldu.

PARTİYİ BAYKAL KAPTI

Tuncer’in 452 oy aldığı kurultayda Baykal, 679 oy alarak CHP’nin genel başkanlığına seçildi.

Ancak Baykal’ın genel başkanlığına seçildiği CHP, onu yeniden açma çalışmalarını başlatanların hedeflediği gibi SHP ve DSP’yi birleştirerek, CHP çizgisindeki bölünmüşlüğü ortadan kaldırmayı hedefleyen bir parti olarak yoluna devam etmedi.

1’E DÜŞECEKTİ 3’E ÇIKMIŞ OLDU

Baykal’ın CHP’nin genel başkanlığına gelmesiyle birlikte, Sosyaldemokrat çizgideki parti sayısı 2’den 1’e düşmek yerine 2’den 3’e yükselmiş oldu.

1994 yerel seçimlerinde SHP ve DSP’nin yanı sıra CHP’de ayrı belediye başkan adaylarıyla girdi.